• 19/05/2014
  • Lê Nam Thắng
  • 1447 lượt xem

Sinh lý dịch não tủy

Dịch não tủy là dịch trong suốt, không màu, có chứa rất ít protein. Dịch não tủy lấp đầy não thất và khoang dưới nhện và kết thúc ở túi cùng ở vùng đuôi ngựa. Số lượng dịch não tủy trong sọ khoảng 125ml với 89 ml trong khoang dưới nhện và 30 ml ở tủy sống.

Phần lớn dịch não tủy được hình thành từ đám rối mạch mạc, một phần được hình thành từ chất não (chiếm 10 – 15%). Dịch não tủy được tạo ra khoảng 0,5 ml/phút. Sự hình thành này liên tục và vững chắc, bất kể sự thay đổi của hệ thống, có đặc điểm độc lập với áp lực động mạch trung bình, tới khi nó giảm dưới 60mmHg.

Vòng tuần hoàn dịch não tủy: từ não thất bên, dịch não tủy chảy theo lỗ Munro tới não thất III. Từ đây dịch não tủy qua cống Sylvius tới não thất IV. Dịch não tủy được hình thành ở đám rối mạch mạc ở não thất IV và đi ra ngoài ở phần vòm của não thất IV. Từ đây dịch não tủy đi theo mặt ngoài của tiểu não và chảy qua các bể ở nền, sau đó chảy qua khe Sylvian ở đường giữa, nó được hấp thu bởi lông nhung màng nhện vào các xoang tĩnh mạch, phần lớn vào xoang tĩnh mạch dọc giữa. Thường dịch não tủy chảy khoảng 1-2 h qua bể ở nên, 3-4 h qua rãnh Sylvian, và khoảng 10 – 12 h chảy qua mặt dưới nhện. Thường khoảng 24h từ lúc sản sinh tới lúc hấp thu vào xoang tĩnh mạch dọc trước.

Áp lực bình thường của dịch não tủy:

-   Ở trẻ nhỏ : 40 -50 mmH2O.

-   Trẻ em : 40 -100 mmH2O.

-   Ở người lớn : 150mmH2O.

Nếu áp lực lớn hơn 200 mmH2O là không bình thường

Phân loại não úng thủy

Não úng thủy được chia ra:

-   Não úng thủy không kết nối : Nguyên nhân thường gặp là tắc hệ thống cống.

-   Não úng thủy kết nối : Nguyên nhân thường gặp  sau nhiễm trùng hoặc xuất huyết.

Nguyên nhân não úng thủy

Có 3 nguyên nhân chính:

1/ Sản xuất quá mức dịch não tủy ở đám rối mạch mạc (do u papilloma hoặc carcinoma đám rối mạch mạc), nguyên nhân này rất hiếm gặp.

2/ Gián đoạn vòng lưu thông dịch não tủy. Có thể xảy ra ở bất kỳ chỗ nào của vòng lưu thong dịch não tủy, có thể xảy ra ở lỗ Monro, có thể 1 bên hoặc 2 bên, gây giãn ở 1 hoặc cả 2 não thất bên. Thường do nang chứa dịch keo hoặc u ở não thất III, cũng có thể là nang màng nhện hoặc u vùng dưới đồi. Nguyên nhân thường gặp của não úng thủy tắc nghẽn bẩm sinh là teo cống,

U vùng hố sau  là nguyên nhân thường gặp của não úng thủy tắc nghẽn do chèn ép vào não thất IV: Medulloblastoma, nang astrocytoma và ependymoma

Nguyên nhân thường gặp của não úng thủy tắc nghẽn là hội chứng Dandy Walker gây tắc vòm của não thất IV. Tắc lưu thông dịch  não tủy có thể xảy ra ở khoang dưới nhện sau viêm màng não hoặc chảy máu dưới nhện .

3/ Giảm hấp thu dịch não tủy ở xoang tĩnh mạch do vết sẹo ở lớp nhú màng nhện thường sau viêm màng não hoặc xuất huyết.

Triệu chứng lâm sàng

Tăng kích thước đầu, dễ kích thích, nôn và buồn nôn. Chậm phát triển tâm thần vận động, giảm sự nhìn thích ứng và tương tác xã hội. Khoảng 40% trường hợp đầu to nhanh, thóp trước giãn, 20% khớp sọ giãn , 15% giãn tĩnh mạch da đầu. Dấu hiệu mặt trời lặn và mắt nhìn lên khoảng 14%, 12% giảm độ tỉnh táo, phù gai thị  khoảng 7% trẻ.

Cận lâm sàng

-      Siêu âm có thể quan sát cấu trúc trong não và não thất.

-      Ở trẻ lớn, chụp CT – Scan hoặc MRI để xác định chẩn đoán, đánh giá mức độ giãn não thất, ngoài ra còn có thể phát hiện được nguyên nhân.

-      Chụp XQ sọ: giãn khớp sọ và có thể dấu ấn ngón tay.

ThS. Lê Nam Thắng

Ý kiến bạn đọc
comments powered by Disqus
Tin bài khác

Cơn khóc lặng ở trẻ em

Cơn khóc lặng có thể xuất hiện ở trẻ 6 tháng tới 6 tuổi và hay gặp nhất ở trẻ 1-3 tuổi. Khoảng 5% trẻ em có thể rơi vào tình trạng này. Cơn t...

Nhiễm độc chì ở trẻ em

Ngộ độc chì tương đối phổ biến ở trẻ em. Có thể nhiễm chì trong không khí bụi, trong đất, có trong sơn, đồ chơi bằng chì, hít phải khói...

Phát triển tâm vận động ở trẻ em

Trẻ em là những cá thể riêng biệt với những đặc điểm sinh học, tâm lý khác nhau sống trong môi trường gia đình, xã hội khác nhau n...

Phát triển thể chất ở trẻ em

Trẻ em là những cá thể liên tục phát triển do sự lớn lên và hoàn thiện chức năng của các cơ quan và hệ thống cơ thể. Đánh gi&aacu...

Các rối loạn vận động ở trẻ em

Rối loạn vận động tức rối loạn chức năng của hệ thống ngoại tháp (nhân xám trung ương, hạch đáy). Đường ngoại tháp hay đường dưới vỏ gai. Các nơron của đườn...

Đánh giá hiệu quả cắt cơn co giật bằng thụt hậu môn Diazepam

Co giật là một trong những cấp cứu thần kinh thường gặp. Nếu không xử trí kịp thời và hiệu quả cơn co giật có thể để lại các di chứng não do tì...

Video
Thời tiết
Chọn thành phố
loading...
Bạn không có nhiều thời gian để theo dỗi bài mới. Điền email vào form bên dưới để nhận những bài viết mới từ website vào hộp thư của bạn
Đăng ký
phòng khám